GIẢI PHÁP ĐIỀU TRỊ ĐAU NHỨC XƯƠNG KHỚP
Đau nhức xương khớp là biểu hiện của bệnh hệ thần kinh cơ xương khớp, đặc biệt đau nhiều trong quá trình viêm khớp và thoái hóa khớp. Các chuyên gia y tế cho rằng, tuổi thọ của con người càng cao thì tỉ lệ mắc các bệnh về xương khớp ngày càng tăng trong đó phụ nữ chiếm khoảng 60%. Do đó chăm sóc sức khỏe xương khớp là vấn đề thách thức lớn đối với toàn xã hội.
Đối tượng dễ mắc phải tình trạng đau nhức xương khớp: người cao tuổi, có di chứng bệnh về khớp, thừa cân béo phì, chấn thương trong lao động…
1. Nguyên nhân gây đau nhức xương khớp
♦ Viêm sưng các khớp
Các đợt viêm khớp làm cho người bệnh đau nhức các khớp, đặc biệt các khớp bị tổn thương do chấn thương trong quá trình lao động hay sinh hoạt hàng ngày. Khớp viêm sưng, đau tăng lên khi vận động nhiều, trong quá trình viêm làm tăng phá hủy sụn khớp.
♦ Sụn khớp bị phá hủy
Tuổi càng cao thì xương khớp có khả năng bị lão hóa. Các sụn khớp bị phá hủy, ăn mòn theo thời gian mà không được cải tạo nuôi dưỡng; giảm chất nhờn có trong xương khớp tăng ma sát giữa các bề mặt khớp khi vận động. Khi sụn khớp bị lão hóa, quá trình phá hủy sụn nhiều hơn tái tạo, làm cho sụn mỏng dần, và mất đi, áp lực cơ thể sẽ chèn ép phần xương dưới sụn dẫn đến tình trạng đau nhức khi vận động hay đơn giản chỉ là thay đổi tư thế.
♦ Thay đổi thời tiết
Mưa nắng thất thường làm cho cơ thể nhiễm các yếu tố gây bệnh phong, hàn, thử thấp xâm nhập vào kinh lạc gây đau nhức. Ngoài ra nóng lạnh bất thường kéo theo hàng loạt những thay đổi bên trong cơ thể. Đặc biệt khi thời tiết lạnh, độ ẩm không khí cao làm cho gân, cơ bị co rút, mạch máu lưu thông kém gây ứ tắc, không nuôi dưỡng sưởi ấm các khớp lâu ngày gây đau nhức, và bề mặt sụn không trơn láng, các khớp khô cứng, nên vận động gây đau nhức.
Thời tiết lạnh còn làm cho mạch máu trên da bị co lại, máu đến xương khớp bị hạn chế hoặc rất ít dẫn đến thiếu máu nuôi dưỡng các khớp, sụn khớp cũng trở nên yếu đi, 2 đầu xương dưới sụn sẽ bị trơ. Khi vận động, 2 xương trượt lên nhau không được mượt mà, cọ xát nhiều sẽ gây đau nhức xương khớp.
♦ Béo phì
Tình trạng lão hóa toàn thân và thoái hóa sụn khớp, xương dưới sụn sẽ tăng lên. Đau nhức xương khớp do béo phì là do hệ thống cơ – xương - dây chằng sẽ phải chịu quá mức, tăng áp lực lên các khớp làm cho phần sụn khớp bị hao mòn, xương dưới sụn bị tổn thương, tác động cộng hưởng với quá trình lão hóa sớm.
♦ Ít vận động
Những công việc ít vận động ví dụ như: văn phòng, lái xe khách đường dài… những việc phải ngồi/đứng nhiều làm ảnh hưởng đến xương khớp. Nếu tình trạng này kéo dài sẽ làm cho cơ, gân bị co cứng, khi vận động đột ngột thì các khớp vẫn bị đau nhức, mỏi hơn so với bình thường. Ngoài ra giữ nguyên một tư thế làm máu lưu thông đến bộ phận xương khớp giảm, dẫn tới khả năng tưới máu nuôi xương dưới sụn giảm, bề mặt sụn khô dần dẫn đến thay đổi cấu trúc xương dưới sụn. Chính sự tổn thương đó, hư hại của sụn và xương dưới sụn là nguyên nhân hàng đầu gây đau nhức xương khớp.
♦ Các thói quen xấu dẫn đến đau nhức xương khớp:
Tư thế làm việc không đúng: ngồi đổ người ra phía trước, gù lưng… làm tăng áp lực lên cột sống, cột sống bị đè nén dẫn đến tình trạng đau lưng, mỏi cổ.
Tư thế mang vác đồ đạc không đúng: Khi bê đồ nặng, chúng ta thường hơi cúi hoặc bê bằng 1 tay… Đó là những tư thế sai làm ảnh hưởng đến xương khớp.
2. Triệu chứng thường gặp của bệnh đau nhức xương khớp
3. Giải pháp điều trị đau nhức xương khớp
♦ Tây Y: chủ yếu điều trị giai đoạn cấp tính các khớp sưng đau nhiều.
Dùng thuốc giảm đau chống viêm: ưu điểm giảm đau nhanh, nhược điểm ảnh hưởng đến chức năng gan thận dạ dày…
♦ Giải pháp Đông Y trong điều trị bệnh đau nhức xương khớp giai đoạn mãn tính
Phép trị chủ yếu: Bổ can thận, bổ khí huyết, khu phong tán hàn trừ thấp thư cân, bồi bổ sụn khớp.
Bài thuốc đặc trị: Tục đoạn, Ngưu tất, Đương quy, Hoàng kỳ, Tang ký sinh, Dây đau xương, Thiên niên kiện, Quy bản, Kỷ tử.
Tác dụng bài thuốc:
Đối tượng sử dụng:
Cách dùng:
Dạng sắc ngày uống 2 lần mỗi lần một bát sau ăn một lúc.
Dạng viên ngày uống 2 lần mội lần 3 viên sau ăn 1h.
Giảm đau nhức sau 2-3 ngày sử dụng
Vận động dễ hơn sau 7-10 ngày sử dụng.
Nên sử dụng 1-3 tháng để ổn định.
Sử dụng biện pháp châm cứu, xoa bóp: có tác dụng đặc biệt đối với những bệnh nhân mắc chứng đau nhức xương khớp, đau thần kinh, thường điều trị khi người bệnh đau nhiều, hạn chế vận động.
Chế độ luyện tập và ăn uống:
Tác giả bài viết: Ths.Bs Phạm Đắc Cao – Trưởng khoa Đông y và Phục hồi chức năng – Bệnh viện 115 Nghệ An